Gaziantep Boşanma Avukatı

Boşanma davası nedir ve hangi mahkemede açılır?

Boşanma, evlilik birliğinin, Türk Medeni Kanunu'nda (TMK) düzenlenen bir boşanma sebebinin ispatlanması üzerine hâkim kararıyla sona ermesidir. Kanun bunu kısa bir kuralla ifade eder: boşanma sebebi ispatlanmış olursa hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir (TMK m.170).

Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar. 4787 sayılı Kanun'a göre aile mahkemeleri, TMK'nın aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabından (vesayete ilişkin Üçüncü Kısım hariç) doğan dava ve işleri görür ve tek hâkimli, asliye mahkemesi derecesinde kurulur. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2 ve m.4).

Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Bu kurala göre eşlerden biri Gaziantep'te yaşıyorsa dava, diğer eş başka bir ilde otursa bile Gaziantep'te yaşayan eşin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Yerleşim yeri mahkemesi, oturulan yerin bağlı olduğu yargı çevresine göre belirlenir: Gaziantep Adliyesi'nin yargı çevresinde oturanlar için bu adliyedeki aile mahkemeleri, kendi adliyesi bulunan ilçelerde oturanlar için o ilçedeki mahkeme yetkilidir. İlçe adliyeleri Gaziantep Adliyesi sayfasında listelenmektedir.

Gaziantep'te boşanma davaları

Gaziantep Adliyesi'nin resmî birimler sayfasındaki hukuk mahkemeleri tablosunda 15 aile mahkemesi yer almaktadır (1 Ekim 2026 itibarıyla). Aynı sayfadaki yerleşim tablosuna göre aile mahkemeleri, Şehitkamil ilçesi Zeytinli Mahallesi'ndeki Gaziantep Adalet Sarayı'nın Ek Hizmet Binası'ndadır; adliyenin iletişim sayfasında bu binanın adresi Turgut Özal Bulvarı, 79006 Sokak No:5 olarak gösterilmektedir. Adliye birimleri ve dosya sorgulama için Gaziantep Adliyesi ve dava dosyası sorgulama sayfalarına bakılabilir.

Aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesini bölge adliye mahkemesi yapar. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi'nin daireler listesinde aile hukuku için 2. Hukuk Dairesi gösterilmektedir.

Aile mahkemelerinin dahili numaraları için Gaziantep Adliyesi rehberindeki aile mahkemeleri dahili numaraları bölümüne bakılabilir.

Boşanma sebepleri: TMK m.161–166

Kanun beş özel sebep (m.161–165) ile evlilik birliğinin temelinden sarsılması olarak bilinen genel sebebi (m.166) ayrı ayrı düzenler. Bazı özel sebeplerde dava hakkı kısa sürelere bağlıdır.

Sebeplerin ispatı ve kusur değerlendirmesi çekişmeli boşanma sayfasında anlatılmaktadır.

Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma arasındaki fark

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu üzerinde uzlaştığı ve bu düzenlemeyi hâkimin onayına sunduğu yoldur. Çekişmeli boşanma ise eşlerden birinin kanundaki sebeplerden birine dayanarak dava açtığı ve bu sebebin delillerle ispatlandığı yoldur.

Anlaşmalı boşanmanın koşulları anlaşmalı boşanma, protokolün içeriği anlaşmalı boşanma protokolü, çekişmeli davada dilekçenin unsurları ise boşanma dilekçesi sayfasında ele alınmaktadır.

Boşanma davası adım adım nasıl ilerler?

1. Dava dilekçesinin hazırlanması. Dilekçede mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, iddiaya dayanak vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, her vakıanın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler ve açık talep sonucu bulunur (HMK m.119).
2. Harç ve gider avansının ödenmesi. Davacı, yargılama harçlarını ve Adalet Bakanlığının her yıl çıkardığı gider avansı tarifesindeki tutarı dava açarken öder (HMK m.120). Tutarlar her yıl değiştiği için burada yer verilmemiştir; UYAP Vatandaş Portal üzerinden açılacak dava için harç hesaplaması yapılabilmektedir.
3. Davanın açılması. Dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (HMK m.118). Dilekçe mahkemeye verilebileceği gibi güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP üzerinden de dava açılabilir (HMK m.445).
4. Geçici önlemler. Dava açılınca hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır (TMK m.169).
5. Dilekçeler aşaması. Davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir; koşulları varsa bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Ardından ikişer haftalık sürelerle cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilebilir (HMK m.136).
6. Ön inceleme. Mahkeme dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder ve tutanağa geçirir (HMK m.137, m.140).
7. Tahkikat. Deliller toplanır, tanıklar dinlenir. Tanık listesinde gösterilmeyen kişi dinlenemez (HMK m.240); hukuka aykırı elde edilen delil dikkate alınamaz (HMK m.189).
8. Karar ve kanun yolları. İlk derece kararına karşı ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna (HMK m.345), bölge adliye mahkemesinin temyizi kabil kararlarına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (HMK m.361). Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350, m.367). Nafakada ayrım önemlidir: Yargıtay'a göre kesinleşme beklenmeden takibe konulabilen nafaka tedbir nafakasıdır; boşanma hükmüyle bağlanan yoksulluk ve iştirak nafakası boşanmanın eklentisi olduğundan boşanma hükmü kesinleşmeden icraya konulamaz (12. HD, 2011/18865 E., 2012/4454 K.; 12. HD, 2018/4469 E., 2018/10618 K.). Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m.350).

Bu şema genel sırayı gösterir; aşamaların sırası ve süresi her dosyanın özelliklerine göre değişebilir.

Boşanmada bilinmesi gereken süreler

Aşağıdaki tablo, boşanma sürecinde sık karşılaşılan kanuni süreleri ve başlangıç anlarını özetler.

TMK m.178'deki bir yıllık süre her talebi kapsamaz. Yargıtay bu süreyi, boşanmadan sonra ayrıca istenen maddî tazminat ve yoksulluk nafakası istemlerine uygulamış; aynı kararda ziynet eşyasının iadesi isteminin mülkiyet hakkına dayanan adi istihkak niteliğinde olduğunu ve TMK m.178'deki zamanaşımına tabi olmadığını belirtmiştir (2. HD, 26.03.2015, 2014/23433 E., 2015/5730 K.). Çocuk için nafaka da boşanmadan sonra ayrıca istenebilir: küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m.329).

Katılma alacağında Yargıtay, TMK m.178'i değil Türk Borçlar Kanunu m.146'daki on yıllık süreyi uygular; evlilik sürdükçe eşler arasında zamanaşımı işlemediğinden (TBK m.153) süre boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar (Yargıtay 8. HD, 29.05.2014, 2013/12969 E., 2014/10996 K.; Hukuk Genel Kurulu'nun 17.04.2013 tarihli, 2013/8-375 E. kararına atıfla).

Boşanmanın malî ve kişisel sonuçları

Nafaka

Boşanma davasında üç nafaka türü gündeme gelir:

• Tedbir nafakası: Dava süresince hâkimin re'sen aldığı geçici önlemler kapsamında hükmedilir (TMK m.169).
• Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175).
• İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m.182).

Kanun, maddî tazminat ve yoksulluk nafakası için ayrı bir sona erme kuralı koyar: irat biçiminde ödenen maddî tazminat veya nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176). Çocuk için bağlanan nafakada ise durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine miktarı yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m.331). Ayrıntılar için nafaka sayfasına bakılabilir.

Velayet ve kişisel ilişki

Mahkeme boşanmaya karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten sonra ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler (TMK m.182). Boşanmada velayet, çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir (TMK m.336). Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. 2021'de eklenen bir fıkra ile mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerine uyulmaması hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini kararında ihtar eder (TMK m.182). Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olgular ortaya çıkarsa hâkim gerekli önlemleri alır (TMK m.183). Ayrıntılar: velayet.

Maddî ve manevî tazminat

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat; boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise kusurlu diğer taraftan manevî tazminat isteyebilir (TMK m.174). Maddî tazminat toptan veya irat biçiminde ödenebilir; manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez (TMK m.176).

Mal rejimi ve mal paylaşımı

Eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmemişse aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m.202). Edinilmiş mal, eşin bu rejim süresince karşılığını vererek elde ettiği değerlerdir (TMK m.219); rejimin başlangıcında eşe ait olan veya sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla edinilen değerler ise kişisel maldır (TMK m.220).

Boşanmaya karar verilirse mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m.225). Tasfiyede her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir; zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim, kusurlu eşin payının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir (TMK m.236). Ayrıntılar: mal paylaşımı.

Düğünde takılan ziynet eşyası

Mevzuatta düğünde takılan ziynetin aidiyetine ilişkin yazılı bir hüküm yoktur; konu örf ve âdet ile Yargıtay içtihadına göre çözülür (HGK, 13.04.2021, 2017/1038 E., 2021/458 K.). Bu alandaki içtihat 2024'te değişmiştir. Önceki yaklaşımda, aksine bir anlaşma veya örf ve âdet kuralı yoksa düğünde kime takılırsa takılsın ziynetler kadına ait sayılıyordu. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 4 Nisan 2024 tarihli, ilkesel nitelikteki kararında şu sırayı benimsemiştir (2023/5704 E., 2024/2402 K.):

1. Eşler arasında ziynetlerin paylaşımı konusunda anlaşma varsa paylaşım bu anlaşmaya göre yapılır.
2. Anlaşma yoksa ve yerel örf ve âdetin varlığı iddia ve ispat edilirse paylaşım bu kurala göre yapılır.
3. Aksi hâlde erkeğe ve kadına takılan, ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak takıldığı eşe aittir; takılar arasında kadına veya erkeğe özgü bir eşya varsa o cinse verilmiş sayılır.

İçtihat değişikliğinin somut dosyaya etkisi, olayın tarihine ve koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıntılar: mal paylaşımı.

Şiddet varsa: 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri

Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar ve aile bireyleri, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'a göre koruma tedbiri isteyebilir (m.1). Tedbir kararı, en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir (6284 s. Kanun m.8).

• Hâkim; şiddet uygulayanın müşterek konuttan uzaklaştırılmasına, korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmamasına, korunan kişiyi iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesine karar verebilir (m.5).
• Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlıyor veya geçimine katkıda bulunuyorsa, TMK'ya göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (m.5/4).
• Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir (m.8).
• Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir; şiddet tehlikesi devam ediyorsa süresi uzatılabilir (m.8).
• Tedbire aykırı davranana hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır; her tekrarında süre on beş günden otuz güne kadardır ve toplamı altı ayı geçemez (m.13).

Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye'de geçerliliği

Yabancı ülke makamlarının boşanma kararları iki yoldan Türkiye'deki nüfus kaydına yansıtılabilir:

• İdari tescil: Taraflar birlikte başvurursa ya da taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı olan diğer taraf tek başına başvurursa; karar, verildiği devletin kanunlarına göre yetkili makamdan verilmiş, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı değilse nüfus kütüğüne tescil edilir. Tescil işlemi yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklerce, yurt içinde Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlüklerince yapılır (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A).
• Tanıma davası: Bu şartlar gerçekleşmediği için tescil talebi reddedilen kararların tanınması 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre mahkemeden istenir (5490 s. Kanun m.27/A). Tanımada yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığı mahkemece tespit edilir; ancak karşılıklılık şartı aranmaz (5718 s. Kanun m.58).

Ayrıca bkz. yabancılar hukuku.

Adli yardım: Devlet boşanma davası için avukat sağlar mı?

Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişiler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334). Adli yardım kararı şunları sağlar (HMK m.335):

• yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet,
• teminat göstermekten muafiyet,
• giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi,
• davanın avukatla takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.

Talep, davanın görüleceği mahkemeye yapılır; iddianın özeti, deliller ve malî durumu gösteren belgeler sunulur (HMK m.336). Reddine ilişkin karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mahkemeye dilekçe verilerek itiraz edilebilir (HMK m.337). Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder ve daha önce yapılmış giderleri kapsamaz.

Ayrıca baro merkezlerinde, avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara hizmet veren adli yardım büroları bulunur. Başvuru, iddianın haklılığını gösteren delillerle büroya yapılır; istem reddedilirse baro başkanına başvurulabilir (Avukatlık Kanunu m.176–178). Gaziantep Barosu Adli Yardım Yönergesi'ne göre bu hizmet, baro yönetim kurulunun sorumluluğunda Adli Yardım Bürosu eliyle yürütülür; talepte bulunan kişi baronun verdiği Adli Yardım Başvuru Formu'nu doldurur ve yönergede sayılan belgeleri (örneğin fakirlik belgesi ve nüfus kayıt örneği) ekler.

Boşanma davasında avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Avukatlık ücretinin alt sınırını, Türkiye Barolar Birliği'nin hazırladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) belirler ve bu tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz. 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan 2025-2026 tarifesinde asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için öngörülen tutar 45.000 TL'dir; aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde kurulur. Tarife her yıl yeniden belirlendiğinden güncel tutar ve ücret sözleşmesi kuralları avukatlık ücreti sayfasında ayrıca açıklanmaktadır.

Aile hukukunda ilgili sayfalar

İlgili Diğer Hukuk Dalları

Boşanma Hukukunda Detaylı Sayfalar