Gaziantep Nafaka Avukatı

Nafaka nedir, hangi türleri vardır?

Nafaka, kanunda sayılan kişilerin geçimi için hükmedilen parasal katkıdır. Türk Medeni Kanunu (TMK) dört nafaka türünü ayrı maddelerde düzenler: dava sürecindeki tedbir nafakası, boşanma sonrasındaki yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve hısımlar arasındaki yardım nafakası. Her birinin koşulu, süresi ve yetkili mahkemesi farklıdır.

Tedbir nafakası (TMK m.169)

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır. Tedbir nafakası bu önlemlerin parasal kısmıdır. Boşanma davası açılmadan da, birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197).

Yoksulluk nafakası (TMK m.175)

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m.175). Şartları, çalışan eşin durumu ve nafakanın kaç yıl ödendiği süresiz nafaka ve yoksulluk nafakası rehberinde anlatılmıştır.

İştirak nafakası (TMK m.182)

Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m.329). Çocuk nafakası her ay peşin olarak ödenir (TMK m.330).

İştirak nafakası ne zaman sona erer?

Ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar sürer (TMK m.328/1). Erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlar; evlenme de kişiyi ergin kılar (TMK m.11). Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre çocuğa bağlanan iştirak nafakası, çocuk ergin olunca kanun gereği kendiliğinden sona erer; bu nedenle kaldırılması için ayrıca dava açılmasında hukuki yarar yoktur (HGK 17.10.2012, 2012/3-470 E., 2012/713 K.). Aynı kararda, iştirak nafakasının çocuğun veya nafaka yükümlüsünün ölümü, çocuğun evlat edinilmesi ya da ergin olması hâllerinde sona erdiği belirtilmiştir.

Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328/2). Ancak bu yükümlülük, erginlikle sona eren iştirak nafakasının kendiliğinden devamı değildir. Yargıtay, eğitimi süren ergin çocuğun kendisinin yeni bir dava açarak yardım nafakası talebinde bulunabileceğini belirtmiştir (3. HD 14.03.2016, 2016/2465 E., 2016/3813 K.).

Yardım nafakası (TMK m.364)

Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülüğü, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir (TMK m.365).

Nafaka ne kadar? Miktar nasıl belirlenir?

Kanunda nafakayı rakamla hesaplayan bir formül, oran veya tarife yoktur. İlgili maddeler sabit bir tutar koymaz, hâkimin gözeteceği ölçütleri sayar. Miktar her dosyada somut koşullara göre takdir edilir.

• Yoksulluk nafakası: Ödeyecek tarafın "malî gücü oranında" belirlenir (TMK m.175).
• İştirak nafakası: Çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınır; çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK m.330).
• Yardım nafakası: Davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun miktar esas alınır (TMK m.365).
• Genel ilke: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir (TMK m.4).

Kanun sabit bir tutar koymadığı ve hâkime takdir yetkisi tanıdığı için (TMK m.4, m.175, m.330, m.365) "nafaka ne kadar" sorusuna sabit bir rakamla cevap verilemez. İnternetteki nafaka hesaplama araçları yalnızca kaba bir fikir verir ve mahkemeyi bağlamaz; aynı gelir düzeyindeki iki dosyada bile ihtiyaçlar ve giderler farklı sonuç doğurabilir.

Süresiz nafaka: Anayasa Mahkemesi kararı ve güncel durum

Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla (E.2025/156, K.2026/131) TMK m.175/1'deki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek, o tarihe kadar TMK m.175'in mevcut metni uygulanacaktır. Yoksulluk nafakası kaldırılmamıştır; kararın gerekçesi, mevcut nafaka kararlarına etkisi ve yeni düzenlemenin durumu süresiz nafaka rehberinde anlatılmıştır.

Nafakanın artırılması, azaltılması ve kaldırılması

Nafaka, karar verildiği günün koşullarına göre belirlenir; koşullar değişirse miktar yeniden değerlendirilebilir. TMK m.176'ya göre tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir. Çocuk nafakasında da durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m.331).

TMK m.176'daki yeniden evlenme, ölüm ve mahkeme kararıyla kaldırma hâlleri yoksulluk nafakasına (ve irat biçiminde ödenen maddî tazminata) ilişkindir. Çocuk nafakasında durumun değişmesi hâlinde TMK m.331 uygulanır. Velayet kendisine verilen ana veya babanın yeniden evlenmesi iştirak nafakasını kendiliğinden kaldırmaz: Yargıtay, alacaklının yeniden evlenmesinin TMK m.176'da yoksulluk nafakasının kaldırılma sebebi olarak sayıldığını belirterek, iştirak nafakasının artırılmasını isteyen ebeveynin yeniden evlendiği gerekçesiyle davanın reddedilmesini doğru bulmamıştır (3. HD 13.03.2014, 2013/19959 E., 2014/3952 K.).

Tabloda kendiliğinden sona erdiği belirtilen hâller dışında nafaka kendi kendine sona ermez; kaldırma veya azaltma için mahkemeye başvurulması gerekir.

Nafakanın ÜFE veya TÜFE ile yıllık artırılması

Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.176, m.182, m.330). Uygulamada bu, nafakanın her yıl bir fiyat endeksi oranında artırılması biçiminde karşılık bulur.

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 23.11.2015 tarihli ve 2015/10238 E., 2015/18588 K. sayılı kararında, yerleşik uygulamaya göre artış oranı olarak ÜFE'nin, artış tarihi olarak da kararın kesinleştiği tarihin benimsendiğini belirtmiştir.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.02.2025 tarihli ve 2024/6004 E., 2025/2090 K. sayılı kararında, nafakanın yükümlüyü cezalandırıcı nitelik taşımaması gerektiğini ve her yıl "yarı oranında" artışın bir tarafın zenginleşmesine, diğer tarafın fakirleşmesine yol açabileceğini belirterek yoksulluk nafakasına ilişkin bu artış hükmünü bozmuş; yıllık artış oranının Dairenin kararlılık kazanan içtihatlarına göre ÜFE oranında belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.
• Aynı Daire, 23.06.2026 tarihli ve 2026/5699 E., 2026/7062 K. sayılı kararında, TÜFE oranında artışa hükmedilen bir iştirak nafakası dosyasını, artışın başlangıç tarihi yönünden taleple bağlı kalınarak düzeltip onamıştır.

Bu kararlar, artış hükmünün talep üzerine kurulduğunu ve başlangıç tarihinde de talebin belirleyici olduğunu gösterir. Hangi endeksin uygulanacağı, güncel içtihat ve dosyadaki talep birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Nafaka ödenmezse ne olur?

İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.344'e göre nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Süreç genel olarak şu sırayla ilerler:

1. Nafaka kararına dayanılarak icra takibi başlatılır.
2. Ödeme yapılmazsa alacaklı, icra mahkemesine şikâyette bulunabilir; tazyik hapsine icra mahkemesi karar verir (İİK m.346).
3. Yetkili icra mahkemesi, icra takibinin yapıldığı yerdeki mahkemedir (İİK m.348).
4. Şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347).
5. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir (İİK m.344).

Borçlu, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmışsa, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344).

Gaziantep'te nafaka davası hangi mahkemede açılır?

Nafaka uyuşmazlıkları aile mahkemelerinin görev alanındadır. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesine göre aile mahkemeleri, TMK'nın Üçüncü Kısım hariç İkinci Kitabına göre aile hukukundan doğan dava ve işlere bakar. Tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım nafakası bu Kitapta düzenlenmiştir.

Gaziantep Adliyesinin birimler sayfasındaki tabloya göre adliyede 15 aile mahkemesi bulunmaktadır (1 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir). Adliye, Şehitkamil ilçesinde Zeytinli Mahallesi İpek Yolu üzerindeki Gaziantep Adalet Sarayı'ndadır.

Gaziantep ilinde merkezdeki adliyenin yanı sıra ilçe adliyeleri de bulunur; Nizip, İslahiye, Araban ve Nurdağı adliyeleri bunlara örnektir. Aile mahkemelerinin yargı çevresi, kurulduğu il ve ilçenin mülkî sınırlarıyla belirlenir; bu çevre, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca (HSK) değiştirilebilir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara HSK'nın belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.2). Örneğin İslahiye Adliyesinin sayfasında aile mahkemesi yer almaz; 1.–4. Asliye Hukuk Mahkemeleri listelenir. Bu nedenle yetkili yer bir ilçedeyse, davanın hangi adliyede görüleceği o ilçenin bağlı olduğu yargı çevresine göre belirlenir. İlçelere ilişkin bilgi için Nizip, Şehitkamil ve Şahinbey sayfalarına bakılabilir.

Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası istenecekse TMK m.178 dikkate alınmalıdır: evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Nafaka dosyasında izlenen genel adımlar

1. Nafaka türünün belirlenmesi: Talebin tedbir, yoksulluk, iştirak veya yardım nafakası olup olmadığı netleştirilir; koşullar ve yetkili mahkeme türe göre değişir.
2. Ekonomik durumun belgelenmesi: Gelir, gider ve ihtiyaçlar kanundaki ölçütlere göre dosyaya yansıtılır.
3. Taleplerin eksiksiz yazılması: Gelecek yıllar için artış ancak istem hâlinde karara bağlanabildiğinden, artış oranı ve başlangıç tarihi dilekçede açıkça belirtilir.
4. Dava süresince geçici önlemler: Boşanma davasında hâkim, eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri re'sen alır (TMK m.169).
5. Karar sonrası takip: Ödeme yapılmazsa icra takibi ve İİK m.344 kapsamındaki şikâyet yolu; koşullar değişirse artırma, azaltma veya kaldırma davası gündeme gelir.

Bu şema genel sırayı gösterir; aşamaların sırası ve süresi her dosyanın özelliklerine göre değişebilir.

İlgili sayfalar

İlgili İçerikler