Gaziantep Medeni Hukuk Avukatı

Medeni Hukuk Nedir?

Medeni hukuk, kişiler arasındaki ilişkileri genel olarak düzenleyen özel hukuk dalıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK), başlangıç hükümlerinin ardından dört kitaptan oluşur: kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku. Aile ve miras kendi başlarına önemli alt dallar olduğundan ayrıca incelenir.

Kişiler Hukuku

İsim ve Soyadı Değişikliği

Haklı sebebin bulunması halinde isim/soyadı değişikliği mahkeme kararıyla yapılabilir (TMK m. 27). Komik, gülünç, ahlaka aykırı isimler, yabancı kökenli isimler veya kullanım zorluğu sebep gösterilebilir.

Cinsiyet Değişikliği

Cinsiyet değişikliği iki aşamalı bir yargısal süreçtir. Önce kişinin bizzat başvurusu üzerine mahkemeden izin alınır; izin için on sekiz yaşın doldurulmuş olması, evli olunmaması, transseksüel yapıda olunması ve cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğunun bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmî sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekir. İzne uygun ameliyatın yapıldığı resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanınca mahkeme nüfus kaydının düzeltilmesine karar verir (TMK m. 40).

Kişilik Haklarına Saldırı

Hakaret, iftira, izinsiz görüntü kullanımı gibi saldırılar için saldırı tehlikesinin önlenmesi, saldırıya son verilmesi, hukuka aykırılığın tespiti ile maddi ve manevi tazminat davaları açılabilir (TMK m. 24, 25).

Eşya Hukuku

Mülkiyet ve sınırlı ayni haklar (irtifak, rehin, intifa vb.) bu alanda düzenlenir. Önemli konular:

• Mülkiyetin kazanılması ve kaybedilmesi
• Müşterek/iştirak halinde mülkiyet
• Zilyetlik koruması
• Elatmanın önlenmesi (müdahalenin men'i) davaları
• İrtifak hakları (ör. geçit, kaynak)
• İpotek ve taşınır rehni

Vesayet ve Kayyımlık

Reşit olmayan veya kısıtlanan kişilerin hak ve menfaatlerinin korunması için vasi veya kayyım atanır. Sulh hukuk mahkemesi bu kararları verir. Vasinin hesap verme, yıllık rapor sunma yükümlülükleri vardır.

Kısıtlanma (Vesayet Altına Alma)

Ergin bir kişi; akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremiyorsa, korunması ve bakımı için sürekli yardıma muhtaçsa ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokuyorsa (TMK m. 405) veya savurganlık, alkol ya da uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı ya da malvarlığını kötü yönetmesi nedeniyle kendisini veya ailesini darlık ya da yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açıyor ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç oluyor ya da başkalarının güvenliğini tehdit ediyorsa (m. 406) kısıtlanabilir. Kesinleşmiş hapis cezasının infazı için ceza infaz kurumunda bulunan ergin kişi isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir; toplam beş yıl veya daha fazla hapis cezasının infazı için kurumda bulunan kişi ise kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülürse isteği olmadan da kısıtlanabilir (m. 407). Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden kişi de kendi isteğiyle kısıtlanabilir (m. 408). Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir (m. 409).

Gaiplik Kararı

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya uzun zamandır kendisinden haber alınamayan ve ölümü kuvvetle muhtemel olan kişi hakkında, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusuyla gaiplik kararı verilebilir (TMK m. 32). Başvuru için ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haberin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir; mahkeme ilanla en az altı aylık süre tanır (TMK m. 33). Gaiplik kararı evliliği kendiliğinden sona erdirmez; eş, ayrıca evliliğin feshine karar verilmesini isteyebilir (TMK m. 131). Karar verilince ölüme bağlı haklar (örneğin mirasçılık hakları), gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılabilir (TMK m. 35).

İlgili Diğer Hukuk Dalları