Bilgi Aracı · Bilgilendirme
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Aylık çıplak (temel) brüt ücretinizi ve fazla çalıştığınız toplam saati girerek tahmini fazla mesai alacağınızı görebilirsiniz. Hesap İş Kanunu'nun 41. maddesindeki oranlara göre yapılır.
Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır; ancak denkleştirme uygulanan hâllerde, haftalık ortalama çalışma süresi normal haftalık iş süresini aşmadıkça bazı haftalarda 45 saatin aşılması fazla çalışma sayılmaz. Fazla çalışmanın her saati için normal saat ücreti yüzde elli artırılarak ödenir (4857 sayılı İş Kanunu m.41). Haftalık 45 saatlik çalışma düzeninde aylık ücretli çalışanın saat ücreti, Yargıtay uygulamasına göre çıplak (temel) aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur; yol, yemek, ikramiye gibi ek ödemeler bu hesaba katılmaz. Kanun, bir yılda en çok 270 saat fazla çalışma yaptırılabileceğini öngörür; bu sınırı aşan saatler fiilen çalışılmışsa onların ücreti de istenebilir.
Fazla Mesai Ücreti Hesaplama Aracı
Tahmini Fazla Çalışma Ücreti
0 TL
Bu tutar brüttür; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintileri düşülmemiştir. Hesap, girdiğiniz çıplak (temel) brüt ücrete ve ücretin yalnızca normal çalışma süresini karşıladığı varsayımına dayanır.
Hesaba dâhil olmayanlar: her dönemin kendi ücretiyle ayrı hesaplanması (araç tüm saatlere tek ücret uygular), fazla çalışma tanık beyanıyla ispatlandığında mahkemenin somut olaya göre takdir ettiği hakkaniyet indirimi (sabit bir oranı yoktur), beş yıllık zamanaşımı ve faiz, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmanın ücreti, denkleştirme uygulanan çalışma düzeni, yer altı maden işlerine özgü kurallar (haftalık 37,5 saat ve en az yüzde yüz zam) ve toplu iş sözleşmesindeki daha elverişli hükümler.
Fazla mesai alacaklarında asıl mesele ispattır. Tutarın kendisi kadar, çalışmanın nasıl kanıtlanacağı da sonucu belirler. Dosyanızı görüşmek için randevu talep edebilirsiniz.
Fazla Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır?
İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve her bir saat için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Sözleşmeyle haftalık çalışma süresi kırk beş saatin altında belirlenmişse, bu süre ile kırk beş saat arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır ve saat ücreti yüzde yirmi beş artırılarak ödenir.
Aylık sabit ücretle ve haftalık 45 saat esasıyla çalışan bir işçide saat ücreti, Yargıtay uygulamasına göre aylık ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Bu sayı, haftalık 45 saatin haftanın altı iş gününe bölünmesiyle bulunan 7,5 saatin ayın 30 günüyle çarpılmasından (7,5 × 30) gelir. Bölen haftalık çalışma süresine bağlıdır; örneğin Yargıtay, haftada 37,5 saat çalışan yer altı maden işçisinde aylık ücretin 187,5'e bölünmesi gerektiğini belirtmiştir.
| Kavram | Tanım | Katsayı |
|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan çalışma | 1,50 |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmedeki süre ile 45 saat arası | 1,25 |
| Saat ücreti | Aylık çıplak brüt ücret / 225 (haftalık 45 saat esasında) | — |
| Yıllık üst sınır | Bir yılda yaptırılabilecek fazla çalışma toplamı (sınırı aşan saatler fiilen çalışılmışsa onların ücreti de istenebilir) | 270 saat |
Bilgi: İşçi, zamlı ücret yerine serbest zaman kullanmayı da tercih edebilir. Bu durumda fazla çalışılan her saat için bir saat otuz dakika, fazla sürelerle çalışılan her saat için bir saat on beş dakika serbest zaman hakkı doğar.
Hangi Ücret Esas Alınır: Çıplak mı, Giydirilmiş mi?
Fazla çalışma ücreti, Yargıtay uygulamasına göre çıplak (temel) brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yol, yemek, ikramiye ve benzeri ek ödemeler fazla mesai hesabındaki saat ücretine eklenmez; Yargıtay, ikramiye eklenerek bulunan giydirilmiş ücretle yapılan fazla mesai hesabını hatalı bulmuştur. Bu nedenle araca bordrodaki temel brüt ücretinizi giriniz. Ücret çalışma süresi içinde değiştiyse her dönem kendi ücretiyle ayrı hesaplanır.
Giydirilmiş ücret ise kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hesabında kullanılır; düzenli ve süreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye, prim gibi ödemeler bu iki tazminatın hesabında ücrete eklenir.
Fazla Mesai Nasıl İspatlanır?
Uygulamada tutarın hesaplanmasından daha zor olan aşama, fazla çalışmanın yapıldığının kanıtlanmasıdır. İspat yükü kural olarak işçidedir. Kullanılabilecek deliller şunlardır:
- İşyeri giriş-çıkış kayıtları, kart basma ve turnike verileri
- Puantaj cetvelleri ve vardiya çizelgeleri
- Tanık beyanları (birlikte çalışılan kişiler)
- Kurumsal e-posta ve mesaj yazışmalarının zaman damgaları
- İşin niteliği gereği fazla çalışmayı zorunlu kılan kayıtlar
Ayrıntılı anlatım için fazla mesai ücreti rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Dikkat: İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuk ettirilmiş ve ödenmişse, aynı dönem için daha fazla çalışıldığı kural olarak ancak yazılı belge ile ispatlanabilir. İşçi, fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönünde ihtirazi kayıt (çekince) koymuşsa, Yargıtay uygulamasına göre bordroda görünenden fazla çalışma her türlü delille ispatlanabilir. Bordroları imzalamadan önce içeriğini kontrol etmek önemlidir.
İlgili Sayfalar
Fazla mesai alacağı çoğu zaman tek başına değil, diğer işçilik alacaklarıyla birlikte talep edilir. İş hukuku sayfasında alacak kalemlerinin tamamını, hesaplama araçları sayfasında ise diğer araçları bulabilirsiniz.
İlgili Mevzuat ve Kaynaklar
Hesaplama yöntemi ve oranlar aşağıdaki kaynaklara dayanmaktadır. Son gözden geçirme: 11 Ekim 2026.
- 4857 sayılı İş Kanunu — m.41 (fazla çalışma ücreti), m.63 (çalışma süresi)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yargıtay Karar Arama — 9. HD 2017/8957 E., 2019/379 K. (fazla mesainin çıplak ücretle hesabı); 9. HD 2026/3406 E., 2026/2940 K. (saat ücretinde 225 ve 187,5 bölenleri); 9. HD 2015/15759 E., 2015/21326 K. (yıllık 270 saati aşan çalışmanın ücreti); 22. HD 2014/27167 E., 2014/27236 K. (imzalı bordro ve ihtirazi kayıt); Hukuk Genel Kurulu 2015/1616 E., 2016/128 K. (tanıkla ispatta hakkaniyet indirimi)
Bu konuda randevu talep edin
Formu doldurduğunuzda talebiniz, form hizmeti (Web3Forms) aracılığıyla büronun e-posta adresine iletilir. İlettiğiniz bilgiler, Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesindeki sır saklama yükümlülüğü gözetilerek gizli tutulur.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya uygulanması için avukata danışmanız önerilir. Mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. İletilen bir mesaj, işin üstlenildiği anlamına gelmez.