Gaziantep Miras Avukatı

Miras Hukuku Nedir?

Miras hukuku, bir kişinin ölümü sonrasında mal varlığının kimlere, nasıl geçeceğini düzenleyen hukuk dalıdır. Türk Medeni Kanunu'nun üçüncü kitabında (m. 495 vd.) düzenlenmiştir. Miras davaları sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemelerinde görülür.

Miras iki yolla intikal eder: yasal miras (kanunda belirtilen mirasçılara) ve iradî miras (vasiyetname veya miras sözleşmesiyle belirlenen kişilere).

Yasal Mirasçılar ve Miras Payları

Türk Medeni Kanunu yasal mirasçıları zümre sistemine göre belirler:

• Birinci zümre: Mirasbırakanın altsoyu (çocuklar ve onların altsoyu)
• İkinci zümre: Mirasbırakanın anne-babası ve onların altsoyu (kardeşler vs.)
• Üçüncü zümre: Mirasbırakanın büyük anne-babaları ve onların altsoyu

Sağ kalan eşin payı, hangi zümre ile birlikte mirasçı olduğuna göre değişir:

• Birinci zümre ile: 1/4
• İkinci zümre ile: 1/2
• Üçüncü zümre ile: 3/4
• Tek başına: tamamı

Veraset Belgesi (Mirasçılık Belgesi)

Mirasbırakanın yasal mirasçılarını ve miras paylarını gösteren resmi belgedir. Sulh hukuk mahkemesinden veya noterlerden alınabilir. Belge, banka işlemleri, tapu devirleri, araç tescili gibi miras intikali işlemleri için zorunludur.

Veraset belgesi başvurusu için gerekli belgeler:

• Mirasbırakanın nüfus kayıt örneği
• Ölüm belgesi
• Mirasçıları gösteren nüfus kaydı
• Yabancı uyruklu mirasçı varsa ek belgeler

Saklı Pay ve Tenkis Davası

Saklı pay, yasal mirasçıların miras paylarının vasiyetname veya bağışlamayla zedelenemeyecek olan kısmıdır. TMK m. 506'da düzenlenen saklı pay oranları:

• Altsoy: yasal miras payının yarısı
• Ana ve baba: yasal miras payının dörtte biri
• Sağ kalan eş: altsoy/ana-baba ile birlikteyse yasal payın tamamı, tek başına ise yasal payın dörtte üçü

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların paylarını ihlal eden tasarruflarının (vasiyet, bağış vs.) yasal sınırlara indirilmesi için açılır (TMK m. 560 vd.). Dava süresi, saklı paylı mirasçıların payına yapılan tecavüzü öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl, her halde mirasın açılmasından itibaren 10 yıldır.

Muris Muvazaası Davası

Mirasbırakanın gerçek iradesi bağışlamak iken görünüşte satış gibi gösterdiği işlemlere karşı saklı paylı mirasçıların açabileceği iptal davasıdır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatları çerçevesinde değerlendirilir.

İspat unsurları:

• Mirasbırakanın bağışlama iradesi
• Görünüşte yapılan işlemin bedelinin ödenmemiş olması
• Tarafların gerçek iradeleri ve aralarındaki ilişki
• Tanık ifadeleri ve banka kayıtları

Mirasın Reddi

Mirasçılar, mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmamak için mirası reddedebilirler. İki türü vardır:

Gerçek Ret (TMK m. 605)

Yasal mirasçılar, mirasın açıldığını öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyanda bulunarak mirası reddedebilir. Bu süre hak düşürücüdür.

Hükmen Ret (TMK m. 605/2)

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli ise miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Süreye bağlı değildir.

Vasiyetname Türleri

Türk hukukunda üç tür vasiyetname düzenlenebilir:

• Resmî Vasiyetname: Sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş memurlar önünde iki tanık huzurunda yapılır.
• El Yazılı Vasiyetname: Mirasbırakanın baştan sona kendi el yazısıyla, tarih ve imza içererek yazdığı vasiyetnamedir.
• Sözlü Vasiyetname: Olağanüstü durumlarda (yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi vs.) iki tanık huzurunda yapılır; sınırlı süre geçerlidir.

Vasiyetnamenin geçerliliği, açılması ve uygulanmasında mahkeme süreçleri vardır. Vasiyetnameye karşı iptal davası açılabilir.

Mirasın Paylaşılması

Mirasçılar arasında mirasın nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşma sağlanamazsa, paylaşma davası açılır. Mahkeme malların aynen paylaşılmasını veya satılarak bedelinin paylaşılmasını karara bağlayabilir. Taşınmazların satışı için izale-i şüyu (ortaklığın giderilmesi) davası açılır.

İlgili Diğer Hukuk Dalları