Gaziantep Sözleşmeler Hukuku Avukatı

Sözleşmeler Hukuku Nedir?

Sözleşmeler hukuku, tarafların karşılıklı irade beyanlarıyla kurduğu hukuki ilişkileri düzenler. Temel kaynak Türk Borçlar Kanunu'dur. Sözleşme özgürlüğü ilkesi gereği taraflar, sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilir (TBK m. 26). Ancak kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür (TBK m. 27).

Sözleşme Türleri

Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen başlıca sözleşmeler:

• Satış sözleşmesi (taşınır, taşınmaz)
• Kira sözleşmesi (konut ve çatılı işyeri kirası, ürün kirası)
• Eser ve hizmet sözleşmeleri
• Vekâlet sözleşmesi
• Komisyon ve simsarlık sözleşmeleri
• Bağışlama
• Kefalet
• Adi ortaklık sözleşmesi

Finansal kiralama 6361 sayılı Kanun'da, acentelik ise Türk Ticaret Kanunu'nda (m. 102 vd.) düzenlenir. Kanunda adı konulmamış (isimsiz) sözleşmeler de kural olarak geçerlidir.

Sözleşme Hazırlama

İyi hazırlanmış bir sözleşmede bulunması gereken unsurlar:

• Tarafların kimliği ve yetkili temsilciler
• Konunun ve edimlerin açık tanımı
• Ödeme şartları, faiz, geç ödeme
• Süre ve fesih şartları
• Cezai şart ve teminatlar
• Mücbir sebep
• Gizlilik / rekabet etmeme
• Yetkili mahkeme / tahkim / arabuluculuk
• Uygulanacak hukuk (yabancı unsurlu sözleşmelerde)

Sözleşmeye Aykırılık

Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m. 112). Karşılıklı sözleşmelerde borçlu temerrüde düşerse alacaklı kural olarak ona uygun bir süre verir; bu süre içinde de ifa edilmezse ya da süre verilmesine gerek olmayan bir durum varsa alacaklı, ifa ile birlikte gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, ifadan vazgeçtiğini hemen bildirerek zararının giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (TBK m. 117, 123-125). Sözleşmede ceza koşulu (cezai şart) kararlaştırılmışsa bu da istenebilir (TBK m. 179).

İrade Bozukluğu ve Aşırı Yararlanma

Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya (hataya) düşen, aldatılan (hile) veya korkutulan taraf sözleşmeyle bağlı olmaz (TBK m. 30-38). Ancak bu taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan itibaren bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını karşı tarafa bildirmez veya verdiğini geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır (TBK m. 39). Karşılıklı edimler arasındaki açık oransızlık, zarar görenin zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak sağlanmışsa (aşırı yararlanma/gabin), zarar gören sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirebilir ya da sözleşmeye bağlı kalarak oransızlığın giderilmesini isteyebilir; bu hakkını düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği, zor durumda ise bu durumun ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulmasından itibaren beş yıl içinde kullanabilir (TBK m. 28).

İlgili Diğer Hukuk Dalları