Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026

Alkollü araç kullanma cezası nedir?

Alkollü araç kullanma cezası, kanundaki promil sınırının üzerinde alkollü olarak araç süren kişiye 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 48. maddesine göre uygulanan idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması yaptırımlarının genel adıdır. Kanun, alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar (KTK m.48/1); bu yasağın sınırı Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97/1'de hususi otomobil sürücüleri için 0,50 promilin, diğer araç sürücüleri için 0,20 promilin üzeri olarak belirlenmiştir.

KTK m.48'i değiştiren 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanun, 27.02.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Aşağıdaki tutarlar bu tarih ve sonrasında işlenen ihlallere uygulanır; önceki ihlallerde o tarihte yürürlükteki tutarlar esas alınır (Kabahatler Kanunu m.5, TCK m.7).

Promil sınırları: hangi sürücü için kaç promil?

Yaptırımın başladığı eşik, kullanılan araca ve sürücünün aday sürücü olup olmadığına göre değişir.

Aday sürücüler için ayrı kural

İlk defa sürücü belgesi alanlar ile belgesi iptal edilip yeniden belge almaya hak kazananlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır. Bu sürede araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması veya belgenin geçici geri alınmasını gerektiren bir ihlal (örneğin m.48/5'teki geri alma), aday sürücü belgesinin iptali sonucunu doğurur (KTK Ek m.17). Yani aday sürücü, hususi otomobilde 0,50 promilin altında olsa bile belgesini kaybedebilir. Hüküm, 31.07.2026'da yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanunla bugünkü hâlini aldı.

2026 idari para cezası ve ehliyet geri alma süreleri

Tekrar hâlleri, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde sayılır. 7574 sayılı Kanunla belirlenen tutar ve süreler şöyledir:

Sürücü belgesi herhangi bir nedenle zaten geçici olarak geri alınmışsa, alkol nedeniyle belirlenen süreler o geçici alma süresinin bitiminde başlar (m.48/5).

Ticari taşımacılıkta iptal kuralı

4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük veya yolcu taşımacılığı yapılan araçlarda, beş yıl içinde m.48/5 veya m.48/9'u toplam üç kez ihlal eden sürücünün belgesi iptal edilir (m.48/14). Bu hükmün yürürlüğünden önceki işlemler tekerrür hesabında dikkate alınmaz (KTK geçici m.27).

Alkol testini reddetmek veya ölçüm sonucuna itiraz etmek

Alkolün kandaki miktarını tespit için kolluk teknik cihazlar veya test kitleri kullanır (m.48/2). Ölçüme izin vermemek ayrı ve daha ağır bir ihlaldir: kolluğun ölçümünü yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır (m.48/9).

Kazaya karışan sürücüde muayene zorunludur

Yaralanmalı, ölümlü veya kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur. Bu sürücü cihazla ölçüme itiraz eder veya izin vermezse adli tıp kurumuna, adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır (m.48/3). Kazada ölüm veya üfleyemeyecek kadar yaralanma hâlinde de örnek alınır (m.48/4).

TCK 179/3: alkollü araç kullanmanın suç boyutu

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu TCK m.179'da düzenlenir. Üçüncü fıkraya göre alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu ceza aralığı, 04.06.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanunla getirildi.

KTK m.48/6'ya göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında idari yaptırımın yanında ayrıca TCK m.179/3 uygulanır. Alkollü sürücünün trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde ise TCK'nın ilgili hükümleri ayrıca uygulanır (m.48/7).

Ceza yargılamasının genel işleyişi için ceza hukuku sayfasına bakılabilir.

İdari para cezasına ve ehliyet geri alma işlemine itiraz

İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolu 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda (KK) düzenlenir; bu hükümler, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça uygulanır (KK m.3). Başvuru süresi, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç 15 gündür; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir (KK m.27/1).

1. Süreyi kontrol edin: Süre mücbir sebeple kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kesinleşmeyi engellemez, ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (m.27/2).
2. Dilekçeyi hazırlayın: Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilecek dilekçeyle yapılır ve dilekçe iki nüsha verilir (m.27/3). Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açıkça gösterilir (m.27/4).
3. Sulh ceza hâkimliğine başvurun: Kanun metninde "sulh ceza mahkemesi" ifadesi geçer; uygulamada bu başvuruları sulh ceza hâkimlikleri inceler. Yetkisiz bir yere yapılan başvuruda dosya yetkili hâkimliğe gönderilir (m.28/1-a).
4. Kararı bekleyin: Hâkimlik, yaptırımı hukuka uygun bulursa "başvurunun reddine", hukuka aykırı bulursa "idari yaptırım kararının kaldırılmasına" karar verir (m.28/8).
5. Gerekirse itiraz edin: Bu karara karşı, tebliğden itibaren en geç iki hafta içinde CMK'ya göre itiraz edilebilir (m.29/1). Ancak 15.000 TL dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir (m.28/10).

Ehliyet geri alma tutanağı da sulh ceza hâkimliğinde incelenir

Alkol nedeniyle sürücü belgesinin geçici geri alınması ve iptali işlemlerini KTK m.6'da sayılan trafik denetimi görevlileri yapar (KTK m.48/12). KTK m.112, bu görevlilerin yetkili olduğu hâller dışında geri alma ve iptal kararını sulh ceza mahkemelerine bırakır. Uygulamada geri alma tutanağına karşı başvuru, idari para cezasına karşı başvuruyla birlikte sulh ceza hâkimliğinde incelenir; Yargıtay 19. Ceza Dairesi (2015/17824 E., 2016/339 K.), geri alma işlemi için görevsizlik kararı verilmesini hatalı bularak kararı kanun yararına bozmuştur.

Ödeme, indirim ve taksit

Trafik idari para cezası, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir; süresinde ödenmeyen cezalar için 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır (KTK m.115). KK m.17/6'ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede cezadan %25 indirim yapılır ve ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ekonomik durumu müsait olmayan kişi için, ilk taksit peşin ödenmek koşuluyla, cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir (KK m.17/3).

Ehliyet ne zaman ve hangi şartlarla geri verilir?

Geçici olarak geri alınan sürücü belgesinin iadesi için, kişi hakkında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (m.48/13). Bu şart yalnız alkol cezasını değil, Kanun kapsamındaki tüm idari para cezalarını kapsar.

• Beş yıl içinde ikinci geri alma: Sürücü, Sağlık Bakanlığınca yönetmelikteki usule göre verilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulur (m.48/11).
• Üç ve daha fazla geri alma: Sürücü, psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur (m.48/11).
• Belge iptal edilmişse: Yeniden belge için sürücü kursu, sınav ve sertifika gerekir; kursa başlamak için kanundaki sürenin geçmesi, cezaların tamamının tahsili, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu aranır (m.48/8, m.48/14).
• Aday sürücü belgesi iptal edilmişse: Sürücü kursu, sınav ve sertifika gerekir. Kursa başlamak için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren belge, tüm idari para cezalarının tahsili ve varsa iptal sonrası bekleme süresi ya da geri alma süresi kadar zamanın geçmesi şarttır (Ek m.17).

Geri alma süresi içinde araç kullandığı tespit edilen kişi, KTK m.36'nın üçüncü fıkrasına göre cezalandırılır (KTK m.118).

Gaziantep'te sulh ceza hâkimlikleri

Gaziantep Adliyesi'nin resmî birimler sayfasında, 1 Ekim 2026 itibarıyla ceza birimleri arasında 7 sulh ceza hâkimliği listelenir; yerleşim tablosuna göre sulh ceza hâkimlikleri Ana Hizmet Binası'ndadır. Bina ve iletişim bilgileri için Gaziantep Adliyesi rehberine, dosya takibi için dava dosyası sorgulama sayfasına bakılabilir.