İmar Hukuku · Bilgilendirme
Gaziantep İmar Hukuku Avukatı
Avukat İmren Taşkın Şahin, Gaziantep'te imar planlarının iptali, yapı ruhsatı uyuşmazlıkları, kaçak yapı süreçleri ve kentsel dönüşüm konularında danışmanlık ve dava takip hizmeti vermektedir.
İmar Hukuku Nedir?
İmar hukuku; arazi kullanımı, yapılaşma şartları, yerleşim alanlarının planlanması ve imar uygulamalarını düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynak 3194 sayılı İmar Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerdir.
İmar Planlarına İtiraz
Belediye meclisince onaylanan imar planları bir ay süreyle ilan edilir (askı süresi) ve bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye meclisi itirazları on beş gün içinde inceleyerek karara bağlar (3194 sayılı Kanun m. 8/b). Plana karşı idare mahkemesinde 60 gün içinde iptal davası açılabilir; bu süre askı süresinin son gününü izleyen günden başlar. Askı süresinde itiraz edilmişse dava açma süresi, itirazın reddedilmesi veya 30 gün içinde cevap verilmeyerek reddedilmiş sayılması üzerine işlemeye başlar (İYUK m. 7, m. 11; Danıştay 6. Daire, E. 2022/90, K. 2024/1837). Kesinleşen imar planlarına karşı her hâlde kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde dava açılabilir (3194 sayılı Kanun m. 8).
Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni
İmar Kanunu kapsamındaki yapılar için, kanunda sayılan istisnalar dışında yapı ruhsatı alınması zorunludur; taşıyıcı unsuru etkilemeyen bazı tamir ve tadilatlar ruhsata tabi değildir (3194 sayılı Kanun m. 21). Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılarda inşaat mühürlenerek durdurulur ve sorumlular hakkında idari para cezası uygulanır (m. 32, m. 42); aykırılık bir ay içinde giderilmez veya ruhsat alınmazsa yapı, belediye encümeni ya da il idare kurulu kararıyla yıktırılır (m. 32). Yapı kullanma izni alınmamış yapılar, izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılmaz (m. 31); yapı kayıt belgesi alınmış yapılara ise geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir (Geçici m. 16).
Kaçak Yapı ve İmar Affı
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun m. 32 ve 42 uygulanır. İmar affı (yapı kayıt belgesi) süreçleri zaman zaman çıkarılan kanunlarla düzenlenir; her affın kapsam ve süresi farklıdır.
Kentsel Dönüşüm
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı veya riskli alan tespit edilen yerlerde kentsel dönüşüm uygulamaları yapılır. Hak sahiplerine yönelik anlaşma, kira yardımı, kredi imkânları ve uzlaşamama halinde tahliye süreçleri düzenlenmiştir.
İmar Uygulamalarına Karşı Davalar
18. madde uygulaması, parselasyon, kamulaştırma kararları gibi imar işlemlerine karşı iptal davası açılabilir. Taşınmazlarla ilgili bu davalarda yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 34); Gaziantep'te beş idare mahkemesi bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Komşum kaçak yapı yapıyor, ne yapabilirim?
Belediyeye yazılı olarak şikâyette bulunabilirsiniz; belediye 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m. 10). Komşuluk hukuku çerçevesinde müdahalenin men'i talepli özel hukuk davası da açılabilir; ancak komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun m. 18/B).
İmar planına itiraz süresi kaçırılırsa?
Bir aylık askı süresinde itiraz edilmemiş olması dava açma hakkını tek başına ortadan kaldırmaz; dava süresi içinde doğrudan iptal davası açılabilir. Plan daha sonra size uygulandığında (örneğin parselasyon veya ruhsat işlemiyle) plan ve uygulama işlemi birlikte dava konusu edilebilir (İYUK m. 7/4). Ancak kesinleşen imar planlarına karşı her hâlde kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde dava açılabilir (3194 sayılı Kanun m. 8). Plan değişikliği için idareye başvurmak da mümkündür.
Yapı kayıt belgesi (imar affı) iptal edildi, ne olur?
Belgenin iptali halinde yapı yeniden ruhsatsız sayılır; yıkım kararı veya para cezası riski doğar. İptal kararına karşı idari yargıda dava açılabilir.
Riskli yapı kararına itiraz edebilir miyim?
Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcileri on beş gün içinde itiraz edebilir; itirazlar, Kentsel Dönüşüm Başkanlığının talebi üzerine oluşturulan teknik heyetlerce karara bağlanır (6306 sayılı Kanun m. 3/1). Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı dava açma süresi, genel 60 günlük süreden farklı olarak tebliğden itibaren 30 gündür (m. 6/9). 6/A maddesi kapsamındaki riskli yapı tespitlerinde (örneğin acilen boşaltılıp yıktırılması gerektiği belirlenen binalarda) itiraz süresi iki gündür.
İlgili Diğer Hukuk Dalları
Bu konuda randevu talep edin
Formu doldurduğunuzda talebiniz, form hizmeti (Web3Forms) aracılığıyla büronun e-posta adresine iletilir. İlettiğiniz bilgiler, Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesindeki sır saklama yükümlülüğü gözetilerek gizli tutulur.
İlgili Mevzuat ve Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki kaynaklara dayanılarak hazırlanmıştır. Mevzuat ve içtihat değişebileceğinden, güncel metin için kaynağa başvurulması önerilir. Son gözden geçirme: 11 Ekim 2026.
- 3194 sayılı İmar Kanunu — m.8, m.21, m.31, m.32, m.42, Geçici m.16
- 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun — m.3, m.6/9, m.6/A (7471 sayılı Kanunla değişik)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.7/4, m.10, m.11, m.34
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m.18/B
- Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi — bağlı ilk derece idare mahkemeleri
Dosyanız hakkında bilgi mi istiyorsunuz?
Dosyanızın detayları konusunda görüşmek üzere randevu talep edebilirsiniz.
Randevu Talep EtBu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya uygulanması için avukata danışmanız önerilir.